De Klok (deel twee)

De voorjaarswind is fris, de lucht strakblauw en het ruizen van de zee overstemd alle knagende en malende gedachten. Het natte zand perst zich tussen haar tenen door bij iedere stap, zo nu en dan raakt een golf water haar voeten. Het water is steenkoud. Ze kijkt naar rechts waar oma tegen het duin aan zit en haar gezicht naar de zon opheft. Ze steekt haar hand naar Minnie op, maar oma heeft haar ogen waarschijnlijk gesloten. Een ouder echtpaar met labrador blijft stil staan en kijkt van Sanne naar oma en weer terug. ‘Ze heeft haar ogen dicht,’ zegt Sanne omdat ze vermoedt dat het stel denkt dat er iets mankeert aan oma. De vrouw schudt even licht met haar hoofd, een meeuw die vlak naast oma was neergestreken vliegt op en Sanne bijt op haar tong. Nu niet gaan uitleggen dat ze de meeuwen niet voert. Niet nodig San, je hoeft je niet voor alles te excuseren. ‘Fijne dag nog,’ knikt ze naar de vrouw die dezelfde kleding als haar man aanheeft- blauw windjack, beige wandelbroek en Teva sandalen.
‘Ik zou hier voor altijd kunnen blijven zitten,’ zucht oma Minnie en opent haar ogen. Sanne gaat naast haar zitten in het mulle zand, vouwt haar jas op en legt hem achter haar hoofd tegen de helling van het duin.
‘Oma?’
‘Wat kindje?’
‘Wist u zeker dat die Thomas de liefde van uw leven was?’ Sanne voelt een steek in haar buik, ze sluit even haar ogen.
‘Zo zeker als dat jij weet dat Ferdi dat niet was,’ zegt Minnie en legt haar oude, droge hand op die van Sanne.
Verbaasd kijkt Sanne opzij. ‘Na bijna zes weken weet ik nog steeds niet of ik de juiste beslissing heb gemaakt. Ik ben mijn huis kwijt, mijn halve vriendengroep, ik woon weer bij mijn ouders en…’ een snik ontsnapt. Ze wil niet weer gaan janken. Na de vierde ruzie in een week, die keer ging het over dat Ferdi eerder zou kunnen bellen als hij moest overwerken zodat Sanne wist wanneer ze zouden kunnen gaan eten, was ze zo kwaad geworden dat ze haar tas inpakte. Ze vertrok, riep in waas van woede dat ze niet meer terug zou komen en dat nam Ferdi wel erg serieus. Gretig serieus. Een dag later appte hij haar dat haar spullen in de garage stonden en of ze haar sleutels in de brievenbus wilde gooien als ze klaar was. Ze had een uur lang naar het berichtje gekeken om het te bevatten.
‘Luister eens naar wat je zegt.’
‘Hoe bedoelt u?’
‘Je mist je leven met hem. Je mist hem niet,’ zegt oma Minnie. Sanne gaat rechtop zitten.
‘Ik heb geen leven gehad met Thomas. Daar duurde het te kort voor en waren wij te jong voor, maar o, wat heb ik hem vaak gemist. Ik mis hem nog altijd, bijna iedere dag. Zijn stem, hoe hij zijn handen meebewoog wanneer hij iets vertelde, zijn accent, zijn hartslag die waarbij ik inslaap viel als ik naast hem lag en zijn geur. Bovenal zijn geur. Hij rook zo goed.’ Minnies ogen krijgen weer die waas. Gelukkig huilt ze nu niet, denkt Sanne.
‘Accent?’ vraagt ze.
‘Zijn moeder was weduwe en is na de oorlog samen met Thomas naar Nederland gekomen. Meneer Van Heesteren, de bakker tegenover de vuurtoren, was vlak na de oorlog naar zijn dochter in Duitsland op bezoek gegaan. Die woonde daar al sinds ’28, vlak na het overlijden van haar moeder was ze verhuisd. En toen hij terugkwam was hij hertrouwd met Lidy, de moeder van Thomas. Nou, dat schijnt hem nogal wat klanten gekost te hebben. Zo vlak na de oorlog met een Duitse trouwen…’.
De meeuw is weer terug. Brutaal loopt hij paraderend rond Sannes tas. ‘Zullen we nog een stukje lopen?’ vraagt Sanne en oma knikt.

‘Tsja en toen kwam het afscheid. Eerst was het nog een week en opeens was het nog maar een paar uur voordat hij zou vertrekken.’ Sanne en oma lopen gearmd door de Julianastraat, Sanne draagt de boodschappentas en oma een zak witte kadetten.
Na een korte strandwandeling wilde oma graag door het dorp wat lopen. Langs de voormalige bakkerij, het huis waar oma vaak bij Els logeerde, ze wipten even binnen bij de grote kerk aan het begin van de dorpsstraat, haalde nog een ijsje voor Sanne aangezien de snackbar er recht tegenover zat en via de supermarkt weer terug naar het zomerhuisje. Onderwijl vertelde oma dat ze op die stormachtige middag Thomas ontmoette terwijl hij haar en Els de koffie serveerde. Nee, hij werkte er niet daar in ‘De Klok’. Zijn vriendinnetje was de serveerster en hij was even aangewipt voor een praatje. Het water was te ruw geweest om er met de boot op uit te gaan dus Thomas was die dag vrij geweest.
Hij had de koffie neergezet, was teruggekomen met een kannetje room die ze had aangepakt en even raakten hun handen elkaar. Gegeneerd keek oma hem aan. En toen was het gebeurd, had ze glimlachend verteld.
Brechtje, die op dat moment glazen stond te spoelen achter de toog had een glas, waarschijnlijk opzettelijk had Thomas later gezegd, laten vallen en hij was haar gaan helpen om de scherven op te ruimen. ‘En kindje, toen hij vooroverboog met de koffie, nog voordat ik hem had gezien, eigenlijk wist ik het toen al. Met deze jongen wil ik trouwen. Is dat gek?’ Had Minnie gezegd en haar rimpelige wangen kregen een kleur.
De verkering met Brechtje werd diezelfde avond nog beëindigd en via een oudere heer die aan zijn koffie met een neutje had gezeten aan de bar en de vader van Els kende, kwam hij erachter waar hij haar kon vinden. Oma woonde in Egmond- Binnen in die tijd en op een avond, vlak na de avondboterham, was hij er op de bonnefooi heen gefietst. Hij had gedacht dat hij aangekomen in het dorp, slechts een paar kilometer verderop, wel zou weten hoe hij het zou aanpakken maar halverwege op de Hereweg fietste in te tegenovergestelde richting iemand hem tegemoet. Die iemand was van plan om Els te vragen mee te gaan naar ‘De Klok’.
‘Nu moet je niet denken dat ik een, hoe noemen jullie dat, een sloerie was, maar nog geen half uur nadat we remden, de handen schudden en in de berm naast onze fietsen gingen zitten, zoenden we voor de eerste keer.’ De kleur op oma’s wangen werd dieper rood. Sanne had gelachen. Een jonge vrouw met een piepklein hondje, zo eentje die in een tasje past, had haar verbaasd nagekeken.
Oma had verder verteld. Sanne zag de straten waar zij doorliepen veranderen in de straten van de jaren vijftig. Stelde zich voor hoe Minnie, net 17 jaar, hand in hand over de boulevard en het strand had gelopen met haar Thomas, koffie hadden geschonken uit de oranje thermosfles in de bijbehorende bekertjes, zittend op een plaid in de beschutting van een duinpan. Af en toe keek ze opzij naar de oude dame en het leek of de rimpels vervaagden, de ogen sprankelender werden en het haar weer bruin. Het verhaal bracht het meisje van 17 weer tot leven.

‘Afscheid?’ vraagt Sanne verbaasd.
‘Wacht kindje, je gaat te ver.’
‘O, dat spijt me,’ zegt Sanne en schaamt zich dat ze al een uur lang blijf doorvragen over Thomas. Maar oma vertelt hoe alleen oude mensen kunnen vertellen: vol beeldende details, zonder haast en met liefde. Het deed haar eindelijk eens niet aan Ferdi denken.
‘Nee sufferd. Kijk, we lopen al te ver, we zijn dat steegje voorbij. Kom eerst die boodschappen in de koelkast, beentjes omhoog en een koud wijntje erbij. Dan vertel ik verder.’ Oma loopt de schaduw in en de bocht om. Even lijkt het alsof Sanne alleen is. Ze stelt zich voor dat ze nu alleen, met de tv, haar kibbeling en kadetjes zou gaan eten. Hoe ze tóch haar laatste procenten van haar telefoonbatterij zou besteden aan het bekijken van Ferdi’s Facebookpagina. Ze zou eerst boos zijn, verdrietig, en na het derde biertje zou ze zichzelf ervan proberen te overtuigen dat Bente en Ferdi al een relatie hadden voordat Sanne haar spullen uit de garage ophaalde op die druilerige ochtend in maart. Dan zou ze de maanden voorafgaande aan die laatste ruzie in haar gedachten uitpluizen op verdachte omstandigheden en voordelen van twijfel zou ze direct van tafel vegen. Bij het vierde biertje zou ze huilen. Bij het vijfde het eerste berichtje aan Ferdi typen.
Ze loopt de haakse bocht in de steeg om en glimlacht: de deur van het zomerhuisje staat open, de namiddagzon schijnt door de half open luxaflex en midden in de baan zon die door het kleine huisje snijdt staat oma. En Sanne ziet haar toekomst. Ze denkt: zo zie ik er ook uit als ik 80 ben. En weer, voor slechts een ogenblik, ziet ze oma als meisje, als jonge vrouw.. Een melancholische snik wil ontsnappen, maar dan roept oma: ‘Wijnen, wijnen, wijnen.’ Ze houdt een koude fles witte wijn omhoog en lacht naar Sanne.

‘Nee ik heb genoeg gehad,’ zegt Minnie en legt haar hand op het halfvolle glas. Sanne schenkt alleen zichzelf bij. Op het kleine, witte salontafeltje staat de lege schaal van de kibbeling en een halve bak salade. De kadetten waren ze eigenlijk helemaal vergeten denkt Sanne maar ze heeft het idee dat ze ploft, die zijn voor morgen. Ze pakt haar mobiel en drukt hem aan.
‘Ik zet hem zo weer uit hoor,’ zegt ze terwijl ze haar codes invoert. In beeld verschijnt drie gemiste oproepen van “Thuis” wat niet haar oude huis maar haar ouderlijk huis betekent. Geen voicemailberichten. ‘Mama heeft al drie keer gebeld, ’mompelt ze en haar duim twijfelt boven het groene belknopje.
‘Ach Sanne, wacht nog even met terugbellen. We hebben het zo gezellig en je kent je moeder, zodra ze hoort dat ik hier ben staat ze over een half uur op de stoep.’ Oma slaat haar benen over elkaar, leunt achterover naast haar op de bank. ‘Ik zou je nog vertellen over de dag dat Thomas wegging.’
Sanne drukt de telefoon weer uit. Zonder Facebook te bekijken.
Oma Minnie gaat verzitten, schikt het witte kussentje met de geborduurde vuurtoren erop nog even achter haar rug en doet haar teenslippers uit. ‘Je was klaar met eten toch?’ ze kijkt Sanne aan en die knikt. Minnie legt haar voeten op tafel. ‘Zo dat is beter. Thuis heb ik daar een poef voor, maar dit is ook goed.’ Oma sluit even haar ogen en wrijft over haar gezicht. ‘Hoe laat is het eigenlijk?’ vraagt ze dan opeens.
‘Tien over zeven,’ antwoordt Sanne en vraag: ‘Bent u moe?’
‘Een beetje meisje. Maar dat ben je als je zo oud bent als ik vrijwel altijd. Ik zal er een beetje vaart in gooien. Dit deel van het verhaal is mijn minst favoriet ook.’
Ze vertelt Sanne dat in 1956 de dienstplicht in Duitsland voor het eerst na de oorlog weer ingevoerd was. Thomas was 18 geworden en opgeroepen. Op 26 september moest hij zich melden. Het was maar voor een half jaar. Maar als je 17 en 18 bent lijkt een half jaar een eeuwigheid. Een aantal weken hadden ze gedaan alsof die dag gewoon nooit zou komen. Negeren en doorgaan. Ze hadden een heerlijke zomer, het leek ook wel iedere dag mooi weer. Zoals zomers wel vaker de neiging hebben te zijn in je herinneringen. Maar het werd september. En toen werd het 25 september en met de belofte iedere week minimaal 1 keer te schrijven vertrok hij. ‘Wij hadden toen nog niet van die handige dingetjes,’ zegt Minnie en wijst naar de stille mobiele telefoon.
‘En schreef hij?’
‘Trouw twee keer per week, maar mijn vader was slim. Je weet, hij was het niet zo erg eens met de relatie.’
Sanne kijkt oma afwachtend aan en vraagt: ‘Dus hij verstopte al zijn brieven zodat u dacht dat hij u was vergeten?’
Oma schudt haar hoofd. ‘Nee hij was slimmer. De eerste twee brieven kreeg ik, daarna hield hij de derde achter, vervolgens de vijfde ook en zelfs de zesde. Niet alleen leek het of hij niet zo’n zin had om te schrijven, ik antwoordde natuurlijk zelf ook alleen op de brieven die ik wél las. Thomas dacht dus hetzelfde: dat de liefde aan het verwateren was.’
Sanne begrijpt het.
‘Maar uiteindelijk kwam hij toch terug na zes maanden?’
Oma schudt haar hoofd. ‘Nee kindje, dat liep anders.’
Opeens kijken ze alle twee naar links, naar de enige deur van het huis. Er wordt geklopt. Hard.
‘Sanne?’ klinkt er vanachter de deur, gevolgd door drie extra roffels op het hout. ‘Sanne!’
Sanne kijkt naar oma. ‘Dat is Renate. Wat moet die nou hier?’
Oma pakt even Sannes’ hand en zegt: ‘Doe maar open. Je kan haar daar niet laten staan toch?’
Terwijl Sanne naar de deur loopt fluistert oma achter haar: ‘Laat je niet op je kop zitten, meisje.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: